NPT پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای
انفجار ناشی از آزمایش یک بمب اتمی ۱۴ کیلوتنی در صحرای نوادای آمریکا
پیمان نفی یا منع گسترش هسته ای یا Nuclear Non-Proliferation Treaty که به اختصار NPT یا NNPT گفته می شود، پیمانی است که در اول جولای ۱۹۶۸ به امضا رسید تا
دسترسی کشورها به سلاحهای هسته ای را محدود سازد، در حال حاضر اکثر کشورها و دولتهای بزرگ جهان در این پیمان عضویت دارند.
این پیمان در اصل توسط ایرلند و فنلاند پیشنهاد شد و این دو کشور اولین کشورهایی بودند که آنرا امضا کردند. در سال ۱۹۹۵، اکثر کشورهای عضو این پیمان که عدد آنها به ۱۷۰
رسیده بود، تصمیم بر این گرفتند تا این پیمان را با محدودیت و شرایط کمتر گسترش دهند. این پیمان از سه رکن و پایه اصلی تشکیل شده است.
رکن اول: منع تکثیر
پنج کشور اجازه دارند تا تحت این پیمان سلاح هسته ای داشته باشند : فرانسه، چین، روسیه، بریتانیای کبیر و ایالات متحده آمریکا. اینها کشورهایی بودند که در زمان عقد این پیمان به
سلاح هسته ای دست یافته بودند. این پنج دولت همچنین جزو اعضای ثابت شورای امنیت سازمان ملل متحد هم هستند.
دولتهای مجاز داشتن سلاح هسته ای (Nuclear Weapons States) با توجه به این رکن، موافق ارائه سلاحهایشان به کشورهای دیگر نیستند و کشورهای غیر مجاز نیز نباید به این
سلاحها دسترسی پیدا کنند.
هرچند به طور کاملآ شفاف در پیمان آورده است اما این رکن همچنین مشخص می کند که کشورهای مجاز یا NWS اجازه استفاده این سلاح ها را در برابر کشورهای دیگر ندارند، مگر
اینکه کشوری که به آنها حمله کرده است از سلاح هسته ای استفاده کرده باشد.
رکن دوم: خلع سلاح
در بند شش و سرآغاز این پیمان نوشته شده است که انبارهای نظامی - هسته ای و سلاحهای کشورهای NWS مورد بازرسی قرار می گیرند تا مبادا آنها تکثیر غیر مجاز داشته باشند.
همچنین کشورهای غیر مجاز نیز مورد بازرسی قرار می گیرند تا بطور مخفیانه به تولید سلاح هسته ای اقدام نکنند.
رکن سوم: حق دسترسی و استفاده از تکنولوژی صلح آمیز هسته ای
رکن سوم این پیمان این حق را به کشورهای غیر مجاز می دهد تا به تکنولوژی صلح آمیز هسته ای که کسب انرژی و تولید سوخت است، تحت نظارت و شرایط NPT، دسترسی پیدا
کنند، این رکن هیچ کشوری را مستثنا نمی کند.
رکن سوم پیمان منع سلاحهای هسته ای به تمامی کشورهایی که این پیمان را امضا کرده اند و موردی از خطا و زیر پا گذاردن اصول آن در پرونده آنها وجود نداشته باشد و به بیان دیگر
فقط هدف آنها استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای باشد، حق غنی سازی برای تولید سوخت هسته را نیز می دهد.
تاریخچه
NPT در سال ۱۹۶۸ توسط ایرلند پیشنهاد شد و برای امضا دولتهای دیگر ارائه شد و فنلاند اولین کشوری بود که آنرا امضا کرده به عضویت آن درآمد. پس آن در سال ۱۹۹۲ تمام پنج
کشوری که دارای سلاح هسته ای بودند آنرا امضا کردند.
در سال ۱۹۹۵ در مفاد این پیمان بازنگری و تجدید نظر شد، بعد از آن بسیاری از کشورهای عضو این پیمان، برنامه های هسته ای خود را تغییر دادند و برخی از کشورها که در حال
ساخت یا تحقیق برای دسترسی به سلاح هسته ای بودند از دسترسی به سلاح هسته ای صرفه نظر کردند.
نمونه ای از بمب های اتمی مدل B۶۱ که آمریکا دراختیار ناتو قرار داد.
در حالی که مفاد این پیمان مورد بازنگری و وضع بود، پیمانی سری بین NATO و ایالات متحده امضا شد که امکان آن باشد تا سلاحهای هسته ای ساخته شده توسط آمریکا در اختیار
کشورهای عضو NATO نیز قرار گیرد.
این پیمان در واقع یک اقدام غیرقانونی بود چرا که در بند ۱ و ۲ پیمان NPT چنین اقدامهایی منع شده است. بدنبال این ماجرا برخی از کشورها از جمله روسیه با افشاگری و مداخله
قانونی مانع از وضع این قرار داد شدند.
اما با این وجود از سال ۲۰۰۵ به بعد آمریکا با استفاده از این قرار داد، ۱۸۰ بمب هسته ای مدل B۶۱ را به برخی از کشورهای عضو NATO (مثل بلژیک، آلمان، ایتالیا، هلند و
ترکیه) ارائه کرد، هرچند با مخالفت شدید کشورهای دیگر مواجه شد.
هند، پاکستان و اسراییل
سه کشور هند، پاکستان و اسراییل از امضای NPT صرفه نظر کردند. هند و پاکستان رسما تایید کردند که دارای سلاح هستند، اسراییل نیز گرچه تایید نکرد اما تا کنون آزمایشهای
متعددی را انجام داده است و به احتمال زیاد دارای بمب های هسته ای است، این سه کشور پیمان NPT را منصفانه نمی دانند.
کره شمالی
عضویت کره شمالی در NPT مورد تایید قرار گرفته بود اما این کشور در سال ۲۰۰۳ به دلیل سیاست های یکطرفه آمریکا و غرب از این پیمان کنار کشید. این کناره گیری به سبب آن
بود که ایالات متحده ادعا می کرد کره شمالی اقدام به غنی سازی سری اورانیوم کرده، پس از آن در سال ۲۰۰۵، کره شمالی رسما اعلام کرد که به سلاح هسته ای دست یافته است.
چند ماه پس از این ماجرا یعنی در ۱۹ سپتامبر همان سال، دولت کره شمالی اظهار داشت که مایل به از بین بردن سلاح ها و تسلیحات غیر صلح آمیز هسته ای خود است و می خواهد
مجددآ به NPT بازگردد. کره شمالی همچنین اعلام کرد که برای اینکار حاضر است تا تمام تاسیسات خود را برای بازرسی در اختیار ماموران آژانس بین المللی انرژی اتمی
(International Atomic Energy Agency) قرار دهد.
ایران
جمهوری اسلامی ایران NPT را در سال ۲۰۰۴ امضا کرد. ورود به NPT از زمانی آغاز شد که ایالات متحده ادعا کرد که جمهوری اسلامی ایران در حال ساخت سلاحهای اتمی است.
پس از ورود ایران به NPT، ماموران آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) شروع به بازرسی تاسیسات هسته ای ایران کردند.
با وجود آنکه جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده است که فعالیتهایش صرفا جنبه صلح آمیز دارد، فشار دولت آمریکا بر آژانس و سایر کشورها همواره محدودیت هایی را در عرصه دسترسی و استفاده از این تکنولوژی برای ایران داشته است.
ترک پیمان
بند ۱۰ این پیمان مشخص می کند که کشور امضا کننده می تواند به هنگام بروز شرایط غیرعادی و به خطر افتادن مصالح ملی کشور از پیمان کناره گیری کند. برای اینکار لازم است از
سه ماه قبل با ارائه دلایل قانع کننده مدیریت IAEA رسمآ توجیه شوند.
از مطالب خوب سایت شما استفاده کردیم.خیلی ممنونم.
فروردین ۳م, ۱۳۸۵خیلی ممنونم
فروردین ۳م, ۱۳۸۵میشه بگین چرا انرژی هسته ای حق مسلم ماست؟
اردیبهشت ۲۲م, ۱۳۸۵نه تنها انرژی هسته ای حق مسلم ماست بلکه بسیاری چیزهای دیگر هم حق مسلم ماست که از ان جمله وجود کار در جامعه و وجود آزادی تشکیل سندیکا هاو آزادی اعتقادوآزادی انتخاب پوشش وآزادی بیان نظر و اعتقاد صرفنظر از اعتقاد دیگر افراد در دنیا و حق داشتن مسکن در خور شان انسانی بسیار پیشی دارد بر حق انرژی هسته ای آیا دارو و درمان رایگان در ملکتی با درآمد سالانه ۶۰ میلیارد دلار حق مسلم آن مردم نیست
آبان ۲۳م, ۱۳۸۵تشکر از اطلاعات ارسالی .
بهمن ۱۷م, ۱۳۸۵…از دانشگاه جندی شاپور دزفول بنده دستیابی دانشمندان داخلی ایران را به هر نوع فناوری پزشکی هسته ای نظامی و … را تحسین میکنم و به ان افتخار می کنم از مطالب خوب سایت هم استفاده کردم متشکرم
بهمن ۲۹م, ۱۳۸۵انرژی هسته ای ۲۰۰ بسته ای !!!!!!!!!
فروردین ۸م, ۱۳۸۶دربارهی مطالب شیمی صحبت کنید
اردیبهشت ۲۲م, ۱۳۸۶من به عنوان یک دانش اموز ایرانی از دست یافتن کشورمان به فناوری هسته ا ی بسیار خوشحالم ولی به چه قیمتی!!!
اسفند ۱۹م, ۱۳۸۶