از آنجایی که تخیل و خیالپردازی چیزی ابدی و دارای پیشینه ای به قدمت بشریت است، هنر و تصویر سازی فانتزی نیز قدمت بسیاری دارد. تمام تصورات و داستانهای تخیلی با تصویر شدن به سبکی واقع گرایانه، جای خود را در هنر پیدا کرده اند و شکی نیست که هنر فانتزی و ادبیات فانتزی همواره با همدیگر پیوندی ناگسستنی داشته و دارند.

با ظهور پدیده "عصر نو" (New Age حرکتی فلسفی و روحانی بود که بیشتر بر پایه مذاهب شرق و آداب و رسوم سری قرار داشت) و تنوع فراوان رسانه ها و ابزارهای جدید و پیدا شدن فضاهایی تازه برای کشف و بررسی، تصویرسازی فانتزی اکنون یکی از سودآورترین عرصه های هنری محسوب میشود اما با وجود شهرت فراوان هنرمندان آن در میان هم مسلکان خود، معمولا برای دیگران و دست اندرکاران رشته های دیگر هنری، بیگانه است.

از طرفی هنر فانتزی یکی از چالش برانگیزترین شیوه های هنری برای تجسم و مصورسازی موفقیت آمیز به شمار میرود.خلق عناصر غیر واقعی و تخیلی به طوریکه متقاعد کننده نیز باشد، ترکیب تخیل و واقعیت به شکلی که تخیل، باور کردنی و واقعیت، سحرآمیز به نظر برسد، کار آسانی نیست. معمولا تصویرگران سبک فانتزی بیشتر از دیگران در قید و بندهای تجارتی بودن خود هستند و باید تمام موارد مذکور را در چهارچوب یک طرح جلد کتاب رعایت کنند.

"منظور تصویری از یک رویای زیبا و رومانتیک از چیزی است که هرگز نبوده است و هرگز نخواهد بود - و در پرتو نوری قرار دارد که بهتر از هر درخشش ممکن است - در سرزمینی که کسی نمیتواند آنرا توصیف کند یا به خاطر بیاورد."

اصولا تعریف تخیل یا فانتزی کاری مشکل است، تخیل میتواند در بر گیرنده هر چیزی باشد، اما فانتزی شدید، تعریفی مشخص تر دارد، تعریف فانتزی شدید در تصویر سازی و ادبیات، خلق جهانی دیگر و موجوداتی از این جهان دیگر است.

تولکین (Tolkien 1973-1892 پروفسور ادبیات انگلیسی متولد آفریقای جنوبی و نویسنده داستانهای تخیلی از جمله مجموعه "ارباب حلقه ها") که یک نویسنده بزرگ سبک فانتزی و متخصص این شیوه بود، تفاوت بین جهان اصلی و جهان ثانویه را چنین تعریف میکند:

"جهان اصلی، جهان ما است و جهان ثانویه، هر دنیای قابل تصور دیگر است. تفاوت اصلی فانتزی شدید و فانتزی خفیف در محل روی دادن آنها است، فانتزی خفیف، شامل اتفاقات و حضور موجوداتی رویایی در جهان اصلی است و معمولا هیچ توضیحی برای حضور این موجودات و وقایع داده نمیشود، فانتزی شدید اصولا در جهانی دیگر رخ میدهد، جهانی که اتفاقات غریب (برای ما) و حضور موجودات خارق العاده امری طبیعی است."

برای تصویر سازی خیالپردازانه، مجسم کردن چیزهایی که کاملا غیر واقعی هستند تنها نیمی از ماجرا است، تاثیر کامل چنین تصویری موقعی بروز میکند که این عناصر غیر واقعی طوری به تصویر کشیده شوند که واقعی به نظر برسند. باید عناصری از واقعیت در این تصویر خیالی وجود داشته باشد تا بیننده بتواند با کمک آنها با این تصویر ارتباط برقرار کند و کاملا در این جهان غیر ممکنها وارد شود.

تصویرگران به روشهای مختلفی به این هدف دست می یابند اما رایج ترین حلقه اتصال فیگور انسان است. آثار هنری که در آنها حتا یک فرم انسانی قابل تشخیص نباشد، بسیار نادر هستند. البته این فیگورهای انسانی دگرگون شده و در قالب موجودات فرابشری مانند پری دریایی، فرشته، سنتور (centaur موجوداتی نیمه انسان نیمه اسب) و موجودات تغییر شکل دهنده ظاهر میشوند، اما همواره به اندازه ای که بیننده بتواند با آن ارتباط برقرار کند، در آنها صفات انسانی وجود دارد.

به وجود آمدن "جهان ثانویه" به هنرمندان امکانات فراوانی برای خلق ماجراهای ذهنی داده است. اگر تمام هنرمندان مجبور به خیال پردازی در محدوده یک دنیا بودند- چه دنیای واقعی یا ثانویه- مجبور بودند که در محدوده همان دنیا به کار بپردازند.

برای مثال اگر این جهان خیالی، جهان تولکین- زمین میانه Middle Earth - بود، تمام هنرمندان باید پریها، هابیتها و غولها را با توصیفات تولکین ترسیم میکردند، اما با نا محدود بودن جهان ثانویه، هر هنرمند میتواند اتفاقات موجود در آثار خود را به شیوه خود خلق کند و برای آن توضیحی قانع کننده داشته باشد: "در این جهان، این طور است".

با این وجود حضور فانتزی، در زندگی، تخیل و قدرت خلاقه انسانها امری ضروری است و به ذهن انسانها امکان رشد و تکاپو میدهد.

پس فانتزی به عنوان یک موضوع، واقعیت گریزی صرف نیست، دور شدن از واقعیت در این سبک، ابزاری است که برای تجزیه و تحلیل جهان واقعی به دست می آوریم. با خلق جهانها و موجودات غیر زمینی - چه آرمانی باشند چه ضد آرمانی - با انسان امکان میدهد که جهان خود را با چیزی دیگر مقایسه کند و ارزشها و ضدارزشهای آنها را دریابد.

هنر خیالپردازانه تنها به تازگی به عنوان حوزه ای قابل بحث، تجزیه و تحلیل و دارای ارزش تحصیلی شناخته شده است. در بسیاری از دانشگاهها و کالجهای هنری، کلاسهایی برای این سبک در نظر گرفته شده است و هر چند هنوز هم عده بسیاری آنرا هنری تجاری میدانند، اما این دست آوردها برای هنرمندان سبک فانتزی بسیار گرانبها است.

ارسال

چاپ

XML

OYAX