
دانشمندان می خواهند مکانیسم پردازش بو در مغز کوسه را دریابند.
از دید میلیون ها گردشگر ساحلی، دیدن یک بال عمودی بیرون آمده از آب خبر از کوسه ای در جستجوی شکار می دهد. در مغز کوسه ها چه می گذرد؟ اگر دانشمندان جواب این سئوال را می دانستند، قادر به کنترل فکر رفتار و مسیر حرکتی برخی از حیوانات بودند.
جل آتما (Jelle Atema) یکی از زیست شناسان موجودات آبزی دانشگاه بوستون در ماساچوست، امیدوار است که بتواند به سئوال فوق پاسخ دهد. او تصمیم دارد طی یک پروژه چهار ساله با استفاده از پیوند مغزی، بتواند برخی از حرکات کوسه ها را از راه دور کنترل کند.
هزینه این پروژه که مبلغی معادل 600,000 دلار است، توسط آژانسی به نام دارپا (DARPA) که مسئولیت پروژهای تحقیقاتی پیشرفته دفاعی را بر عهده دارد تامین می شود.
طی مقاله ای که هفته گذشته در یک مجله انگلیسی به نام نیو ساینتیست (New Scientist) منتشر شد، نیروی های نظامی آمریکا امیدوار هستند بتوانند با استفاده از این تکنولوژی از کوسه ها جاسوس های پنهانی بسازند، جاسوس هایی که شاید قادر باشند بدون قرار گرفتن در محل خاصی بدون دردسر ناوها را دنبال کنند.
شنا کردن به دنبال بو
بر طبق نظریات آتما، کوسه ها بینی های بزرگ با سوراخ های بسیار حساس دارند و بخش تقریبا بزرگی از مغز آنها مختص به فعالیت های بویایی است. کوسه ها از قدرت بویایی قوی شان برای یافتن جفت و غذا استفاد می کنند.
به هنگام پیوند مغزی، در واقع در مغز کوسه یک سری الکترود نصب می شود و با استفاده از آنها دانشمندان متوجه می شوند که کدام یاخته عصبی موجود در مغز کوسه، درواکنش به یک بوی خاص در حال فعالیت است.
آتما می گوید : "ما به دنبال یافتن جواب این سئوال هستیم که وقتی کوسه در حال شنا به دنبال یک بو است، در مغزش چه اطلاعاتی دریافت و پردازش می شود."
تحقیقات قبلی آتما در این زمینه بود که چگونه خرچنگ های دریایی از حس بویایی شان برای یافتن جای مناسب استقرار گروهی استفاده می کنند، این تحقیقات جدید در واقع به نوعی کامل کننده آن است.
بر طبق اظهارات یکی از زیست شناسان دریایی، هدف از این تحقیق چگونگی درک حیوانات از محیط اطراف است. این پیوند مغزی در واقع مقدمه ای است برای شناخت فعالیت هایی که در مغز حیوانات انجام می شود.
او می افزاید : "تحقیقات مشابهی درانسان ها با استفاده ازMRI انجام شده است که طی آن دانشمندان قادر خواهند بود اعصابی را که درواکنش به تحریکات مختلف مغزی فعالیت می کنند، شناسایی کنند."
اگر دانشمندان به چگونگی کارکرد مغز کوسه ها پی ببرند، احتمالا قادر خواهند بود از این الکترودها برای شبیه سازی تحریکات مغزی استفاده کنند. آتما می گوید :
"تحقیقات این گروه به همراه مطالعاتی در زمینه MRI، حتی ممکن است به دانشمندان در یافتن روش درمان سکته در انسان ها کمک کند."

کوسه ای در حال حمله به یک قایق
از مخزن آب تا دریاچه
آتما و همکارانش آخرین پیشرفت های تحقیقاتشان در ارتباط با فعالیت های مغزی کوسه ها را در روز 21 فوریه، در جلسه مجمع ژئوفیزیک علوم دریایی آمریکا که در هونالولو (Honolulu) در هاوایی برگزار شد، اعلام کردند.
تا کنون آنها موفق به پیوند اعصاب مغز گونه ای از سگ های دریایی تیغ دار، که نوعی کوسه کوچک هستند، شده اند. به علاوه قسمت هایی از مغز این کوسه ها را که در برابر بو تحریک می شود شناسایی کرده اند.
هنگامی که دانشمندان سمت چپ مغز را تحریک می کنند، ماهی ها به سمت چپ متمایل می شوند و برعکس؛ هر چه علائم و بو قوی تر باشد، حرکات ماهی تیز تر و سریع تر خواهد شد.
طبق گفته آتما، آنها می خواهند با استفاده از نتایج الگوهای تحریکات مغزی محیطی کوسه ها، نوعی مغز حیوان را شبیه سازی کرده و بسازند. پیوند های مغزی توسط فرستنده های رادیویی بر روی ماهی های داخل مخازن آزمایشگاه ، در حال تست شدن هستند.
یکی از مهندسین این پروژه به نام والتر گومز(Walter Gomes) در جلسه فوق الذکر اعلام کرده که قدم بعدی تحقیقات، مجهز کردن مغز کوسه های آبی به این ابزار و رها کردن آنها در اقیانوس در سواحل فلوریدا می باشد.
بر طبق نوشته مجله New Scientist از آنجائیکه نمی توان به عملکرد امواج رادیویی در داخل آب اقیانوس ها اعتماد کرد، محققان از زیردریایی هایی که با امواج صوتی کار می کنند برای کنترل ارتباط با کوسه ها استفاده می کنند. نیروی دریایی آمریکا در این منطقه به برج هایی مجهز است که می توانند پیام های مبادله شده بین کشتی ها و کوسه ها را از فاصله بیش از 186 مایلی ( 300 کیلومتری) تقویت کنند.
کنترل مغز
گروه تحقیقاتی پیود مغز در کوسه ها تنها یکی از تیم هایی است که با هدف کنترل رفتار حیوانات در این زمینه مشغول به کار است.
تیمی به رهبری تریکاس (Tricas) در انستیتویی در هاوایی برای دریافت اینکه چگونه کوسه های HammerHead از گیرنده های میدان های مغناطیسی برای جهت یابی حرکتشان بهره می گیرند، از روش پیوند مغزی استفاده می کند.
آتما معتقد است : مانند تمامی پروژه های تحقیقاتی مشابه این پروژه نیزمی تواند مورد سوء استفاده قرار بگیرد، پس باید کنترل لازم روی آن صورت بگیرد.
National Geography