محققان سالهای سال دایناسورها را به عنوان جانورانی خونسرد می شناختند. اخیرا تعدادی از محققین طی مطالعاتی دریافتند که این جانوران منقرض شده، مانند پستانداران قادر به تنظیم دمای بدنشان بوده اند.

بر اساس نتایج مطالعات فوق که توسط مجله "Plos Biology" به انجام رسیده، این امکان وجود دارد که دایناسورهای عظیم الجثه تر گرمای بدنشان را دیرتر از دست می دادند و احتمالا همین دلیل بالاتر بودن بدنشان بوده است.

خزندگان معمولا خونسرد هستند و دمای بدنشان از محیط بیرون تاثیر می پذیرد. به عنوان مثال خزندگانی چون مارمولک و مار به منظور گرم کردن بدن خود، روی سنگ ها می خوابند و آفتاب می گیرند.

از طرف دیگر، پرندگان و پستانداران به خونگرم بودن گرایش بیشتری نشان می دهند. این دسته از جانوران قادرند درجه حرارت بدن خود را بدون در نظر گرفتن تاثیرات محیطی تنظیم نمایند، در نتیجه دمای بدنشان تقریبا ثابت و معمولا در مقایسه با محیط بالاتر است.

جیمز گیلولی (James Gillooly)، یکی از محققین دانشگاه فلوریدا در شهر گینزویل (Gainesville) آمریکا و همکارانش با انجام محاسبات گوناگون به معادله ای دست یافتند که رابطه بین جثه، درجه حرارت بدن و درجه رشد هر جانور را نشان می دهد.

عملیاتی که با هدف آزمایش این معادله انجام شد، نشان داد که معادله بدست آمده در در مورد بسیاری از موجودات از جمله دایناسورها صدق می کند.

این تیم با بررسی رشد سالیانه قطر حلقه های استخوان های هشت گونه مختلف از دایناسورها، توانست درجه رشد و جثه آنها را در زمانی که به رشد کامل می رسند، تخمین بزند. چنین اطلاعاتی به نوبه خود می تواند برای محاسبه درجه حرارت بدن دایناسورها نیز به کار گرفته شود، کافی است معادله مجددا تنظیم گردد.

دانشمندان دریافتند درجه حرارت بدن دایناسورهای کوچکتر حدود 25 درجه سانتیگراد و نزدیک به حرارت محیط اطراف بوده است. به بیان دیگر آنها مانند پرندگان و پستانداران قادر به تنظیم دمای داخلی بدن خود نبوده اند.

اما هر چه جثه دایناسورها بزرگتر می شده، گرما را سخت تر از دست می دادند و در نتیجه معمولا دمای بدنشان بالا بوده، هرچند با این وجود می توان آنها را به نوعی، خونسرد محسوب کرد.

طبق معادله فوق، دسته ای از سوسمارهای دوران ژوراسیک به نام آپاتوساروس (Apatosaurus) که با وزنی معادل سیزده هزار کیلوگرم در زمره بزرگترین دایناسورها به شمار می رفتند، دمای بدنشان بالاتر از 40 درجه سانتی گراد بوده است.

اکثریت جانوران قادر به تحمل درجه حرارت های بالاتر از 45 درجه سانتیگراد نمی باشند، بنابراین آپاتوساروس ها در این میان از لحاظ جثه و درجه حرارت بدن، نزدیک به ماکزیمم بوده اند. دانشمندان در این باره معتقدند جثه دایناسورها، عامل تعیین کننده حداکثر محدودیت دمای بدنشان بوده است.

دکتر آنجلا میلنر(Angela Milner)، دیرینه شناس و یکی از اعضای موزه تاریخ طبیعی لندن پاسخ دادن به سئوال مطرح شده در مورد خونسرد یا خونگرم بودن دایناسورها را کار دشواری دانسته و در این باره می گوید :

"حالات فیزیولوژیکی متفاوتی در این نظریه صدق می کند، از موجودات خونسردی که به علت جثه بزرگشان هیچ مشکلی برای گرم کردن خود ندارند تا دایناسورهای کوچک گوشت خوار که از نظر بیولوژیکی مانند پرندگان خونگرم هستند."

ارسال

چاپ

XML

OYAX