دسته بندی ها | فرهنگ و تاریخ

زنان در ایران باستان - ۱
سه شنبه ۷ آذر ۱۳۸۵

تصویر بازسازی شده از مقبره کشف شده یک زن در دوران هخامنشی در شوش که با جواهرات، عطر و روغنهای آرایشی دفن شده است.
تجزیه و تحلیل زندگی و مقام زنان در دوران باستان به دلایل مختلف، کاری بسیار بغرنج و نیازمند زمان و فرصت کافی است. مطلبی که میخوانید با استفاده از شواهد باستان شناسی و مدارک کشف شده در پرسپولیس (438-509 قبل از میلاد)، شوش و دیگر شهرهای مهم بین النهرین در آن دوره، تهیه شده و حاوی اطلاعات اساسی درباره زنان به خصوص در دوره هخامنشی است.

این مدارک اطلاعات بی نظیری درباره موقعیت اجتماعی و اقتصادی زنان درباری و غیردرباری این عصر در اختیار ما میگذارند.همچنین در این اسناد، از زنان خاصی نام برده شده است، دستمزد و جیره روزانه زنان و مردان کارگر در آنها ثبت شده و مطالعه دستوراتی که مهر زنان درباری بر آنان وجود دارد، حاوی اطلاعات ارزشمندی درباره چگونگی زندگی و رفتارهای این زنان قدرتمند است.

طبقه بندی زنان درباری
مطالب موجود در اسناد یاد شده به وضوح نشان میدهد که اختلاف مقام و موقعیت در میان خانواده سلطنتی بسیار مشخص بوده است. عنوان زنان دربار با توجه به رابطه آنان با شاه تعیین میشده است. برای مثال مادر شاه، دارای بالاترین درجه بوده و ریاست کل زنان دربار را بر عهده داشته است.

نفر بعد ملکه - مادر ولیعهد یا همسر اول شاه - بود و پس او دختران شاه و خواهران وی قرار میگرفته اند. تمام این زنان دارای لقب بودند و در دربار از اعتباری رسمی برخوردار بوده و هر یک از آنان برای رسیدگی به ثروت فراوان خود، یک بخش "اداری" داشتند. اسنادی که درباره مراسم به خاک سپاری و مجالس یادبود زنان درباری است نیز، بر شخصیت رسمی این زنان، به خصوص مادر و همسر شاه تکیه میکند.

شاه قدرت مطلق بود و زنان در طیف مشخصی از معیارها و استانداردهای از پیش تعیین شده - توسط شاه - عمل میکردند. با این وجود آنان در همین محدوده نیز از استقلال مالی برخوردار بوده و در مدیریت امور اقتصادی شرکت داشتند. به سفر میرفتند و با اقدامهای متهورانه و تصمیمات راسخ خود، املاک و منابع مالی خود را تحت کنترل داشتند.

زنان عادی و غیر درباری
افراد غیر درباری و کارگر از روی طبقه خود و در گروههای کاری یا کارگاههایی که در آن استخدام شده بودند، مشخص میشدند. جیره روزانه آنها برپایه مهارت و میزان مسئولیت آنان در محیط کار معین شده و مشاغل بر اساس جنسیت تقسیم شده و بر اساس حقوق دریافتی فهرست میشد. اسناد نشان میدهند که بعضی از مشاغل در میان زنان و مردان مشترک و تعدادی نیز با سختگیری فراوان، تنها بر عهده زنان یا مردان گذاشته میشده است.

زنان و مردان هر دو به عنوان سرکارگر یا مدیر یک کارگاه انجام وظیفه میکرده اند و میزان دستمزدشان نیز بالا و در مقام مشابه، اندکی نابرابر بوده است. کارفرمایان زن دارای القابی بوده اند که احتمالا براساس میزان مهارت و طبقه اجتماعی آنان مشخص میشده است. در مدارک موجود، بالاترین درجه زنان کارگر آرش شرا (arashshara فرمانده بزرگ) نامیده شده است.از این زنان در اسناد بسیاری نام برده شده است. آنان بالاترین دستمزد را دریافت میکردند و در کارگاه هایشان زنان، کودکان و گاهی مردان نیز به کار مشغول بودند.

ایرداباما
یکی از برجسته ترین زنان کارگر که بارها در متون و اسناد به او اشاره شده است، ایرداباما نام دارد. تعداد کارکنان او از تعدادی اندک در کارگاههای کوچک تا حد گروههای چند صد نفری از کارگران زن و مرد و کودک وسعت یافته است. او دارای املاک فراوان و مهر شخصی بوده است و داشتن این مهر به این معناست که ایرداباما به احتمال بسیار از اقوام خانواده سلطنتی بوده است.

با این حال هیچ اشاره مستقیمی به درباری بودن یا نسبت داشتن او با خانواده شاه در دست نیست. او نیروی کار خود را شخصا اداره میکرد و تعداد مقامات رسمی که برای او کار میکردند نیز بر استقلال موقعیت وی صحه میگذارد.

در اسناد موجود به زنان مستقل و مدیر متعددی اشاره شده است و از اسناد مالیاتی و اجاره نامه ها مشخص است که استقلال مالی و دارا بودن املاک شخصی، تنها به زنان دربار مختص نبوده و امری بسیار رایج بوده است.

زنان باردار و مادران
زنان باردار و زنان تازه زا، از جیره دریافتی بیشتری برخوردار بودند و داشتن فرزند پسر به وضوح از ارزش بیشتری برخوردار بوده است، به طوریکه اگر فرزند زنی پسر میبود، مادر، پرستار و پزشک او همه، دستمزد بیشتری دریافت میکردند.

این پرداخت اضافه تنها به مدت یک ماه انجام میگرفت و طبعا مادران فرزند پسر، دوبرابر مادرانی که نوزادشان دختر بود، جیره دریافت میکردند. در این میان هیچ مدرکی دال بر از بین بردن فرزندان دختر وجود ندارد و تعداد موالید ثبت شده دختر و پسر تنها اندکی با یکدیگر تفاوت دارند.

cais-soas.com

ارسال چاپ XML OYAX OYAX
هر گونه استفاده از این مطلب بدون ذکر لینک "مجله الکترونیکی فریا" به عنوان لینک منبع،غیر قانونی است.
  • نه تنها زنان بلکه همه افراد غیر از افسران نظامی و سرداران و شاهان بقیه همه وضع بسیار بدی داشته اند
    بسیاری از کودکان هفت هشت ساله را اخته می کردند
    و چه بسا از زنان به عنوان غنمیت استفاده می کرده اند به هنگام حمله
    البته که وضع زنان در ایران و یونان و لیدی بسیار بهتر از سرزمین های تازی بوده است
    اما متاسفانه حتی اکنون هم بسیاری از زنان اختیار خود را به دست شوهران خود داده اند
    در یکی از کتابهایی تاریخی نوشته باگواس تاریخنگار ایرانی از کتک خوردن زنان با سیم سر سربی صحبت است
    یا خرید و فروش زنان و یا حتی در یکی از میادین بابل زنان ماهها می نشسته اند تا کسی سکه ای نقره ای در دامن اندازد و اورا برگزیند
    چه زنان طبقات بالا چه زنان روستایی و فقیر
    نمی شود مقایسه کرد با وضع زنان در یهود و سرزمین اعراب که زن را در خانه محبوس می کرده اند و یا زنده به گور می کرده اند اما به طور کل وضع زنان از بعد از رنسانس در جهان بهتر و بهتر شده است و امیدوارم روزی همه جهان برابری زن و مرد باشد

    آذر ۷م, ۱۳۸۵
  • کیانوش تو غلت کردی برو چند تا کتاب بخون تا یه چیزی بفهمی.مردک راحتی و برابری حق زنان با مردان در زمان هخامنشیان از استانداردهای امروزی قوانین غربی هم بیشتر بوده چی زر میزنی.عرب بدبخت

    اسفند ۹م, ۱۳۸۵
  • علی جان از واقعگرایی تو ممنونم ای کاش این خصلت تورو بعضی از مردها داشتند.

    اسفند ۲۳م, ۱۳۸۵
  • اما مودب بودن هم چیز خوبیه ها…در ضمن غلط رو غلط نوشتین!

    اسفند ۲۴م, ۱۳۸۵
  • salam,man yad gereftam kam harf bezanam amma khob!! faghat bedonid ke ketab ziyad mikhonam az hame chiz,ZANAM DAR HAME MELATHA BARAYE BASHAR HOKME NABOODIO EFA KARDAN,begzarim ke bazihashoon khhob bodan,amma dar kol ma har chi shakhsiyate tarikhiye khob darim tavasoote zanane bad az beyn raftan ,faghat kafiye ke deghat konid,in mojodat aslan ensan nistan,chon ehsasat ra be jaye aghl bekar migiran,beheshon hagh midam chon daste khodeshon nist,ino khoda ham midone bara hamin az 124 000 payambar hatta yeki az ona ZAN nabod.mer30.bye

    فروردین ۱۵م, ۱۳۸۶
  • آقای کتابخون اگه اینطور که میگی یه کم مطالعه داشتی می فهمیدی که در طول تاریخ این فقط ایران بوده که پادشاه زن داشته البته اون موقع آدمهای ابلهی مثل تو کمتر بوده به نسبت ، در ضمن در طول تاریخ وجود مردهایی مثل تو بوده و در واقع دنیا به اون تکامل نرسیده بوده و نرسیده که آمادگی پذیرش و هضم پیامبر زن و داشته باشه و در واقع زن به خاطر محدودیت هایی که خدا به خاطر وجود ظریفش بهش داده و ناتوانی برخی مردای ضمخت اما بی اراده ای مثل شما یا همون هایی که گفتی بخاطر یک زن از بین رفتند ، نتونسته که پیامبر باشه . شما حتی از مردای عصر حجر هم امی تر هستی .
    آقای کیانوش شما هم که اصلا از مرحله پرتی .

    آبان ۴م, ۱۳۸۶
  • وا چرا حالا اینقدر به هم بد و بیرا می گید بی خیال گذشته ها گذشته امروزه تفاوتی دیگه بین زن و مرد نیست همان اندازه که مردها در اجتماع کار می کنند زنها هم کار می کنند و همان اندازه که دنیا روی انگشت مردها می چرخد همان اندازه هم روی انگشت زنها می چرخد ما الان در عصر حشر زندگی نمی کنیم یا قرون نژاد پرستی توی این دوره زمونه باید دو دستی کلامونو بچسبیم که باد نبره…

    خرداد ۲۰م, ۱۳۸۷
نظر شما ...

گالری عکس - دیدن همه عکس ها ...

20060405164430_germany_leipzig_06.jpg 20060118170618_14.jpg 20070109171457_12wonders_resize.jpg 20061226105948_1976_resize.jpg 20071202123720_title.jpg 20070711153243_7_resize.jpg 20070109171931_9wonders_resize.jpg 20060823144437_6.jpg 20061113153720_mrsboss-thumb.jpg

تبلیغات